Üçüncü Göz:Mossad

Kurulmakta olan İsrail Devleti’nin ihtiyaç duyduğu en hayati unsur her ne pahasına olursa olsun güvenlikti. Bunu sağlamak amacıyla kurulan HAGANAH Milis Gücü Araplara ve manda yönetimine karşı mücadele ediyordu. HAGANAH’a paralel olarak çalışan ve karşı güçlerin faaliyetlerini kontrol amacıyla kurulan SHERUT YEDİOT, ilk Yahudi istihbarat örgütüdür. Kısa adı SHAI olan SHERUT YEDİOT 1948’e kadar devlet öncesi istihbarat işlerinde yeterli oluyordu. Ancak devletin kurulmasıyla haber alma faaliyetinin de daha sistemli ve yaygın bir şekilde yürütülmesi gerektiği anlaşıldı.

Bunun üzerine istihbarattan sorumlu olarak 5 ayrı teşkilat kuruldu. 1964 yılındaki küçük değişiklikleri dikkate almaz isek bugün bu teşkilatlar ilk kuruluş ve işleyiş biçimlerini aynen korumakadırlar.

Bunlar :

1. Mossad: Yurt dışı istihbarat faaliyetlerinden sorumludur.

2. Aman: Askeri haber alma birimidir.

3. Shin-Bet: Karşı casusluk ve iç güvenlik servisidir.

4. Dışişleri Bakanlığı bünyesinde çalışan “Araştırma ve Enformasyon Teşkilatı”: Kudüs’te görev yapmaktadır. Asıl görevi Arap ülkeleriyle ilgili politik enformasyon toplamaktır. Diğer bir görevi servisler arasındaki koordinasyonu sağlamaktır.

5. İsrail Politik Araştırma Teşkilatı: Karşı istihbarat faaliyetlerinden sorumludur.  

Yurt dışı haber alma faaliyetlerinden sorumlu olan Mossad İsrail Devleti gizli istihbarat servislerinin kalbidir.

Sözcük olarak “MOSSAD” dört grup kelimenin ilk harflerinden meydana gelmektedir. İbranice, “Merkezi la Bitahon u Modiin” yani “Güvenlik ve İstihbarat için Merkezi Enstitü” anlamındadır. Kısaca Mossad=Enstitü karşılığıdır.

1 Nisan 1951 tarihinde kurulan teşkilat İsrail Devleti’nde tam bir gölge örgüt niteliği taşır. Uzun bir süre başkanlarının isim ve fotoğraflarının açıklanması ve yayımlanması yasaklanmıştır. Ayrıca İsrail Devleti bütçelerinde de Mossad’a ilişkin herhangi bir kayda rastlanmamaktadır. Mossad’ın gizlilik derecesini başkanının sözleriyle ifade etmek gerekirse Efraim, Halevy “İsrail istihbarat dünyası birbirine tutkun bir aile olmalıdır ve bu ailede Mossad, hakkında kimsenin konuşmadığı amca olmalıdır.” demiş ve  teşkilatın gizliliğe verdiği önemi bir kez daha belirtmiştir.

Mossad daha kurulduğu ilk yıllardan itibaren CIA ile “karşılıklı istihbarat kanalı” oluşturmuş ve ABD’nin istihbarat için kullandığı en son teknolojilerden faydalanmıştır.

Teşkilatı diğer istihbarat örgütlerinden ayıran en önemli unsurlardan biri “Sayanim” adı verilen gönüllü Yahudi yardımcılardır. Her “Sayan” (Gönüllü Yahudi Yardımcı) Dünya Yahudi Topluluğu’ndaki dayanışma ve bağlılığın bir örneğidir. Katsaların (ajan) en büyük yardımcısı olan Sayanlar onlara her türlü faaliyetlerinde destek olmuşlardır. Örneğin, bankacı bir Sayan çalışma saatleri dışında ajanın fonları kullanmasını sağlamış, doktor olan bir diğeri kurşun yarasını yetkililere bildirmeden tedavi etmiş, araba kiralayan bir Sayan ise gerekli belgeler olmadan ajanlara araç sağlamıştır. Mossad merkezi teşkilatı dünyanın her yerine yerleşmiş olan Yahudileri Sayan olarak kullanmış ve bunda da büyük bir başarı sağlamıştır.

Dünya’ya böylesine köklü bir şekilde yerleşmiş olan Mossad’ın asli ve merkezi kadrosunda 1200, yurt dışında ise 20000 aktif, 15000 pasif veya başka bir deyimle “uykuda” olmak üzere toplam 35000 ajanı bulunmaktadır. Bu ajanlar tarafından kullanılan ve her türlü dinleme-izleme faaliyetlerine karşı korunaklı 35000 güvenli ev bulunmaktadır. Mükemmel bir organizasyon ve alt yapıya sahip olan Mossad’ın katsaları dünyanın her yerinde faaliyetlerde bulunmuşlar; eylemler düzenlemişler, diğer ülkelerin istihbarat kurumlarını eğitmişlerdir. 

Her türlü faili meçhul olayda komplo teorisyeni yazarların aklına gelen ilk seçenek olan Mossad’ın adı son zamanlarda gerçekleşen 11 Eylül Saldırısı ve Üzeyir Garih cinayetiyle beraber de anılmıştır.

Servisin tarihinde Irak Hava Kuvvetleri’nden bir adet Mig 21 uçağının kaçırılması, Nazi Adolf Eichmann’ın yakalanması, Mısır için çalışan Alman bilim adamlarının tespit edilip etkisiz hâle getirilmesi, Suriye’nin ve Mısır’ın savaş planlarının ele geçirilip savaş yığınakları hakkında bilgi elde edilmesi, Münih Olimpiyat Köyü’nü basan Filistinliler’in öldürülmesi, Fransa Devlet Başkanı Charles de Gaulle’nin İsrail’e göndermekten kaçındığı 5 adet roketatar hücumbotun kaçırılması, Uganda sınırları içindeki Entebbe Hava Alanı’nda FKÖ tarafından esir alınan Yahudi yolcuların kurtarılması gibi birçok operasyon vardır. Ayrıca Mossad Arap-İsrail Savaşı’nda da çok önemli görevler üstlenip, İsrail Ordusu’nun kazandığı başarılarda büyük pay sahibi olmuştur. 

İsrail Devleti’nin kuruluş öncesi ve sonrası dönemlerinde güvenliği sağlayan ve yaptığı operasyonlarla dünyada sayılı istihbarat örgütleri arasına girmeyi başaran Mossad; soğuk savaş yıllarında Araplar’a, Ruslar’a ve eski Naziler’e karşı mücadele etmiş ve bunda da çoğunlukla başarılı olmuştur.

İsrail Devleti’nin bugün olduğu yerde bulunmasında ve güvenliğinde istihbarat teşkilatı hayatî bir öneme haizdir. İstihbarat faaliyetinin öneminin farkında olan İsrail Devleti tüm ulusal kaynaklarını seferber ederek mükemmel bir istihbarat teşkilatı kurmuş ve bunu tamamen milli unsurlardan meydana getirerek teşkilatın içine sızılmasını imkansız hale getirmiştir. Bu da Mossad’ı başarılı kılmış ve Dünya Gizli Servisler Tarihi’ne adını büyük fakat silik harflerle yazdırmasını sağlamıştır.