Zihin haritalama (mind mapping) yöntem olarak bir çok alanda kullanılabilecek düşünce ve planlama aracıdır. Zihin haritalama (mind mapping), bize öğrenme süreçlerinde, planlamada, sunumlarda ve bilgi tabanı oluşturmada çok önemli bir yardımcı tekniktir.

İnsan beyninin çalışma prensiplerinden ve hafıza kullanma şeklinden yola çıkarak üretilmiş olan bu teknik 1960’lı yıllarda İngiliz psikolog Tony Buzan tarafından geliştirildi. Tony Buzan’a göre öğrenciler anahtar sözcüklerden, resimlerden ve grafiklerden faydalanarak; beynin her iki yarısının yeteneklerini aynı anda kullanabilir, aynı malzemeyi çok daha kolayca öğrenebilir, akıllarında tutabilir ve arkadaşlarına, öğretmenlerine anlatabilirlerdi. Temelde yaptığı şey geleneksel yöntemleri yaratıcı zihne dayatmaktan vazgeçip insan zihninin işleyişini ortama yansıtmaktı.

Geleneksel Yöntemlerin Dezavantajları
Zihin haritalama tekniği neyi çözüyor, neyin çaresi? Geleneksel yöntemlerle ilgili problemler neydi ki farklı bir yöntem önerildi?

Geleneksel not tutma ve bilgiyi doğrusal olarak hatırlama/sunma yöntemlerinin dezavantajlarına göz atalım:
İnsan zihni doğrusal bir süreç değildir, listeler, klasik sunumlar vb. insanı doğrusal hareket etmeye zorlayarak kısıtlar.
İnsan zihni özellikle bir konuda düşünürken çağrışımsal çalışır, bir kavramdan diğerine atlar.
Geleneksel yöntemlerle not alırken fikirler unutulabilir.
Geleneksel listeler ve sunumları okumak daha çok vakit alır. 2 boyutta değil tek boyutta hareket edersiniz.
Bu yöntemle bir şeyleri akılda tutmak daha zordur.

Zihin Haritalarının Avantajları
Yaratıcı düşünme ve bilgiyi organize etme bağlamında insan zihni ile daha uyumlu olan zihin haritalama yönteminin avantajları ise aşağıdaki gibi sıralanabilir.
İnsan zihni doğrusal değil çağrışımsal çalışır, zihin haritaları bunu modeller.
Zihin haritaları ile hem tek tek ağaçları hem de ormanı aynı anda görebilirsiniz.
Grafikleri ve bağlantıları kullanarak dikkatleri/dikkatinizi bir noktaya kolayca odaklayabilirsiniz.
Mantıksal düzen ile görsel düzen sentezlenmiştir, hatırlamak daha kolaydır.
İnsan beyni grafikleri, resimleri ve bunlarla ilişkilendirilmiş anahtar sözcükleri çok daha kolay hatırlar.
Yöntemi bilgisayar ortamında denemek için ;
http://freemind.sourceforge.net/
adresinden freemind programını ücretsiz olarak indirip bilgisayarınıza kurabilirsiniz.

Yöntemin Uygulanması
Kağıdın ortasına ana konuyu yazın, ana konudan alt konulara, alt konulardan diğer alt konulara dallar çizin ve anahtar kelimeleri bu dallara yazın. Mümkün olduğunca kısa ifadeler kullanın. Renkler ve şekiller kullanın. Böylece kapsamlı konuları tek sayfaya sığdırabilir ve kolayca tekrar edebilirsiniz.