TSK’DAKİ RÜTBELERİN TARİHİ
Türk Silahlı Kuvvetleri’nde kullanılan rütbeler; 2590 sayılı ‘Efendi, Bey, Paşa gibi Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun’ üçüncü maddesine dayanarak Bakanlar Kurulu’nun 09 Nisan 1935-No:2/2295 sayılı ‘Ordudaki Rütbeler ve Yeni Karşılıkları Hakkındaki Kararname’ ile yürürlüğe girmiştir. Anılan kanunun üçüncü maddesi şu şekildedir:

‘Madde:3- Askerî rütbelerden adın başa gelmek üzere kara ve havada Müşirlere Mareşal, Birinci Ferik, Ferik ve Livalara General, Denizde Birinci Ferik, Ferik ve Livalara Amiral denir. Generallerin ve Amirallerin derecelerini gösteren ünvanlarla Deniz Müşirleri ünvanların ve diğer askerî rütbelerin karşılıkları Âli Askerî Şurası kararı ve icra Vekilleri Heyetinin tasdiki ile konulur.’

SUBAY RÜTBE ADLARININ KÖKENLERİ
TEĞMEN (OSMANLICA MÜLAZIM)
Teğmen teriminin kökü eski Türkçe’de teğ- eylemi olarak yer almaktadır. Teğ- kökünden türeyen ‘savaşmak, vuruşmak’ anlamındaki teğiş fiili Kutadgu Bilig ve bazı tarih kaynaklarında yer almaktadır.

‘Ast’ ve ‘üst’ün anlam karşıtlığının ve ses benzerliğinin sağladığı uyumdan yararlanılarak teğmen rütbesinden, biri daha düşük ve diğeri daha yüksek dereceyi anlatan asteğmen ve üsteğmen terimleri türemiştir.

Teğmen, Türk Dil Devrimini, askerî terminolojiye yansıtan en önemli terimlerden biridir. ATATÜRK’ün Türk Tarihi’ni Orta Asya’dan başlatma anlayışının bir yansımasıdır.

YARBAY (OSMANLICA KAYMAKAM)
Yarbay, Albay: Bu iki terim oluşturulurken, her iki terim arasında sesçe ve bu rütbelerin gösterdiği görevce çok yakın bir bağlantı kurulmuştur. (yar-bay, al-bay)
Yarbay (Osmanlıca kaymakam):
Yarbay terimlerindeki ilk öğe (yar-) yardım sözcüğünün ilk hecesidir. Yarbay, yardımcı komutan demektir ki alayda alay komutanına yardım eden rütbe sahibidir.
Yar(dım)+bay(beğ) Yarbay

ALBAY (OSMANLICA MİRALAY)
Albay terimindeki ilk öğe (al-) alay sözcüğünün ilk hecesidir. Albay alay komutanlığına denk rütbe demektir.
Al(ay)+bay(beğ) Albay
*Yüzbaşı ve binbaşı terimleri, anlamlarını anlaşılır olarak yansıttıkları için incelenmemiştir.

AMİRAL RÜTBELERİ
Amiral kelimesi Arapça’da ‘denizlerin hakimi’ anlamındaki amir-al bahr teriminden gelmektedir. Bu terim Haçlı Seferleri sırasında tahminen 11. yüzyılda Avrupalılar tarafından öğrenilmiştir. Önce Sicilyalılar daha sonra Cenevizliler, bu terimin ilk iki parçasını kullanarak amiral kelimesini türetmişlerdir.
Fransız ve İspanyollar da deniz komutanları için amiral terimini kullanmışlardır. Amiral kelimesi Latin dili konuşan milletlerin diline yerleştikçe araya –d harfini alarak İngilizce’deki ‘admiral’ kelimesi türemiştir.
Diğer rütbelerde olduğu gibi amiral rütbeleri de TSK’da terim birliği oluşturmak üzere kara kuvvetleri rütbelerine uyum sağlayacak şekilde terimleştirilmiştir.
Tug(-ay)+amiral Tuğamiral
Tüm(-en)+ amiral Tümamiral
Kol(-ordu)+amiral Koramiral
Or(-du)+amiral Oramiral

Kaynak: Şehsuvaroğlu Haluk , Deniz Tarihimize Ait Makaleler, İstanbul,1995