DENİZ HARP OKULU SON SINIF ÖĞRENCİLERİNİN LİDERLİK PROFİLLERİ VE KİŞİLİK TİPLERİ ANALİZİ

Hasan SAĞLAMKARDEŞ

GENEL İŞLETME YÜKSEK LİSANS PROJESİ, 2007

Danışman : Doç.Dr.Ömer SADULLAH

Anahtar Kelimeler : Liderlik tarzları, Kişilik tipolojisi, Khi -kare Bağımsızlık Testi, Spearman Korelasyon Analizi

Bu çalışma, Deniz Harp Okulu’nda 2003-2007 Eğitim Öğretim dönemlerinde öğrenim gören öğrencilerin genel itibariyle liderlik yönelim tarzları ve kişilik tiplerini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi incelemek ve bunun yanı sıra, liderlik yönelim tarzları hakkında aynı kurumda geçmiş yıllarda yapılmış benzer araştırmaların sonuçlarıyla günümüzde varılan sonuçların istatistiksel olarak karşılaştırılabilmesi amacıyla yapılmıştır.

Araştırma, 2006-2007 Eğitim Öğretim gören son sınıfa ait 190 Deniz Harp Okulu öğrencisini kapsamaktadır. Daha önce Deniz Harp Okulu’nda 1992-1996 (SADULLAH, 1997) ve 1998-2002 (ÇETİNARSLAN ve GÖKKAYA, 2002) yılları arasında eğitim gören son sınıf öğrencileri üzerinde liderlik tarzlarının belirlenmesi amacıyla yapılan araştırmaların verileri de araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara, Ohio State Üniversitesi tarafından geliştirilen Liderlik Davranış Tanım Anketi (LDTA) ve Myers ve Briggs tarafından geliştirilen Kişilik Tip Belirleme Ölçeği (MBTI) uygulanmış ve geçmiş araştırmalardan elde edilen verilerle birlikte tüm veriler SPSS paket programında khi-kare bağımsızlık testi, Kolmogorov-Smirnov (K-S) Testi , Mann-Whitney U-Testi, Spearman Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir.

Araştırmanın sonucuna göre oransal olarak liderlik profilleri açısından istenilen tarz olan tarz IV’ de artan miktarlarda bir düşüş, buna karşın otokrat tarz olarak bilinen tarz II’ de ise düzenli bir biçimde artış görülmüştür.

Katılımcıların kişilik tiplerine göre yapılan sınıflamada, algılama boyutunda yüksek oranda duyarlılık yönüne, muhakeme boyutunda ise oldukça yüksek oranda düşünme yönüne sahip oldukları bulunmuştur. Bu iki boyutun kombinasyonları şeklinde durum değerlendirmesi yapıldığında ise katılımcıların yarıdan fazlasının duyarlı-düşünen olarak bilinen “pratik tip”te bulundukları saptanmıştır.

Anketlere katılan öğrencilerin liderlik tarzları ile kişilik tiplerinin birbirinden bağımsız olduğu sonucuna varılmıştır.

İnsana yönelik skor ile düşünme puanı arasında pozitif, hissetme puanı ile ise aynı şiddette ve de negatif yönde olmak üzere zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır.Göreve yönelik skor ile düşünme puanı arasında pozitif, hissetme puanı ile ise aynı şiddette ve de negatif yönde olmak üzere zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır.

2002 ve 2007 yılı mezun sınıfların insana yönelik skorlarının aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanırken, göreve yönelik skorların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.

THE ANALYSIS OF THE LEADERSHIP PROFILES AND THE PERSONALITY TYPES OF TURKISH NAVAL ACADEMY LAST CLASS CADETS

Hasan SAĞLAMKARDEŞ

MA PROJECT IN MBA, 2007

Advisor : Asc.Prof.Dr.Ömer SADULLAH

Key Words : Leadership Styles, Personality typology, Chi-square Independent Test, Spearman Correlation Analysis

The purpose of this study is to determine the leadership orientation styles and personality types of Naval Academy cadets attending 2003-2007 academic period and investigating the relationship between these features. Besides, it’s aimed to compare statistically the results of similar studies, which had been done at the same association during previous years about leadership orientation styles, with today’s study results.

This study includes 190 Naval Academy last class cadets attending the 2006-2007 academic year. The data belong to the studies which had been done on the last class cadets get educated between 1992-1996 (SADULLAH, 1997) and in the same way the ones get educated between 1998-2002 (ÇETİNARSLAN & GÖKKAYA, 2002) are included to this study, too. Leadership Behavior Description Questionnaire developed by Ohio State University and Myers Briggs Type Indicator was applied to the participator cadets and all data with the ones got from the past studies were analyzed by using chi-square independent test, Kolmogorov-Smirnov (K-S) test, Mann-Whitney U-Test, Spearman Correlation analyses in SPSS program.

According to the results of the study, for the leadership profiles, it was seen a decrease with an increasing proportion in style IV -the most desired style-, on the other hand a regular increase was seen in style II -known as autocrat style-.

As per the classification that was based on the personality types of the participators, it was determined that they had been mostly in the tendency of the sensation in perceiving axis and thinking in judging axis. When situational evaluation was done as the combinations consisting of these two dimensions, it was found more than half of the participators were sensor-thinker known as practical type.

It’s concluded that leadership style and personality types of the participator cadets were independent of each other.

It was found that there is a weak, positive and significant relationship between human-oriented score and thinking point and also there is negative and significant relationship at same strength between human-oriented score and feeling point.

It was found that there is a weak, positive and significant relationship between structure-oriented score and thinking point and also there is negative and significant relationship at same strength between structure-oriented score and feeling point.

There is a significant difference between the arithmetical mean of the human-oriented scores of 2002 and 2007 graduate classes but there is no significant difference between the arithmetical mean of the structure-oriented scores of those classes.