FAALİYET TABANLI MALİYETLEME VE İSTANBUL TERSANESİ KOMUTANLIĞI’NDA BİR UYGULAMA

Funda ÇALIŞ

Genel İşletme Yüksek Lisans Tezi, 2007

Danışman : Yrd. Doç. Dr. Serhat YANIK

Anahtar Kelimeler : Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Genel Üretim Gideri

Son yirmi yılda, teknoloji alanındaki hızlı gelismeler isletmelerdeki üretim ortamlarını da degistirmistir. Bilgisayar kullanımı ve otomasyon artısı ile isletmelerde emege dayalı üretim yerini makine agırlıklı üretime bırakmıstır. Üretim ortamlarındaki emegin payının azalması, geleneksel olarak en önemli maliyet unsuru olan direkt isçilik maliyetlerinin payının azalmasına sebep olmustur. Bunun anlamı, üretim maliyetleri içersinde direkt maliyet unsurlarının azalması, endirekt maliyet unsurlarının artmasıdır. Bu yüzden, maliyet dagılımının tek bir dagıtım ölçütüne özellikle de direkt isçilik saatine göre yapılması artık yetersiz kalmaktadır.

Gelisen teknolojiyle birlikte isletmeler farklı özellikleri olan mamuller üretmeye baslamıslardır. Artan rekabet ile dogru mamul maliyeti önem kazanmıs, geleneksel maliyetleme yöntemi ile farklı özellikleri olan mamul maliyeti hesabında dogru sonuçlar alınmamaya baslanmıstır.

Tüm bu gelismeler isletmelerin muhasebe sistemlerini de degistirmis, yeni bir maliyetleme sistemi olan faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin dogmasına sebep olmustur.

Kamu kurulusları, kar amacı gütmeyen isletme statüsünde olsalar da, dogru mamul bilgisi ve etkin kaynak kullanımı kalite yönetimleri açısından gereklidir. Bu nedenle mevcut kaynaklarını katma deger yaratan faaliyetlere yöneltmek zorundadır.

Bu çalısmada, askeri tersanelerde dogru mamul maliyetine ulasmak ve mevcut kaynakları etkin kullanmak amacıyla gemi insa maliyetlendirilmesi hem geleneksel hem de faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi ile incelenmis ve sonuçları degerlendirilmistir.

ACTIVITY BASED COSTING SYSTEM AND AN APPLICATION AT İSTANBUL TERSANESİ KOMUTANLIĞI

Funda ÇALIŞ

Master Thesis for General Business Administration, 2007

Advisor : Serhat YANIK, Asst. Prof., PhD.

Key words : Activity Based Costing, General Overheads

Rapid developments experienced in technology during last two decades have affected and changed production environment in plants. Due to expansion of computer use and automation, labour-based production has been replaced by machine-based production methods. Decrease in rate of labour use in production facilities has led to reduction in direct labour costs, constituting traditionally the most important cost element. This means that share of direct cost factors within production costs is decreasing, while that of indirect cost factors is increasing. Thus, cost allocation based on single allocation criterion, particularly on direct man-hour criterion, has become insufficient.

In line with the technological developments enterprises have begun to produce goods with different features. Due to increased competition, accurate product cost has become important, and traditional costing system has begun to fail to generate accurate results for cost computation for products with different features.

All these developments resulted in modification of accounting systems of the enterprises, and led to introduction of the activity-based costing system, as a new costing system.

Although public enterprises are operated as non-profit organisations, accurate Product information and efficient resource allocation is required for quality management issues. Therefore, they are obliged to allocate existing resources for activities generating added value.

In this study, costing of vessel manufacturing is examined using traditional as well as activity-based costing systems with the aim to obtain accurate Product cost for military shipyards and to use existing resources in efficient manner and the results are discussed accordingly.